REET मेन्स 2023 लेवल 2 संस्कृत प्रश्न पत्र — उत्तर सहित

The cm Isohyet Line which divides land of Rajasthan state into almost two halves, is

1. A. 50
2. B. 25
3. C. 75
4. D. 100

Who was the chief architect of the Jain Pilgrimage Center Ranakpur Temple?

1. A. तेजराम / Tejpal
2. B. वास्तुपाल / Vastupal
3. C. देपाक / Depak
4. D. मण्डन / Mandan

पड़ क्या है?

1. A. भोपा
2. B. आल्हागिया
3. C. लंगा
4. D. मांगणियार

The highest intensity of famine occurs in ___ district.

1. A. जैसलमेर / Jaisalmer
2. B. पाली / Pali
3. C. जालौर / Jalore
4. D. बाड़मेर / Barmer

पलमन कौंरी री ख्याति किस रचना ने थाप है?

1. A. गीतवंस बातपायन
2. B. वंशभावली राम
3. C. जीवरास रास
4. D. चंदनबाला रास

As per Koppen's climatic classification, the district in Rajasthan which completely falls in the category of Bwh type of climate, is

1. A. बाड़मेर / Barmer
2. B. जोधपुर / Jodhpur
3. C. बीकानेर / Bikaner
4. D. जैसलमेर / Jaisalmer

___ districts have maximum development blocks according to statistical year book Rajasthan, 2017.

1. A. बाड़मेर व जयपुर / Barmer and Jaipur
2. B. जयपुर व उदयपुर / Jaipur and Udaipur
3. C. बाड़मेर व उदयपुर / Barmer and Udaipur
4. D. जयपुर व जोधपुर / Jaipur and Jodhpur

लोक काव्य शैली में रचना कुमायूँ है?

1. A. गरासा गीत
2. B. रूकमणि मंगल
3. C. किसन भावनी
4. D. ढोला मारू रा दूहा

Bhathi Khatri refers to which folk deity?

1. A. मल्लीनाथजी / Mallinathji
2. B. तेजाजी / Tejaji
3. C. कल्लाजी / Katlaji
4. D. हड़बूजी / Hadbuji

Where did Lala Jaidayal and Mehrab Khan lead the rebellion of 1857 A.D.?

1. A. भरतपुर / Bhartpur
2. B. एरिनपुरा / Erinpura
3. C. नसीराबाद / Nasirabad
4. D. कोटा / Kota

Which school of painting is related with 'Pichhvai'?

1. A. नाथद्वारा शैली / Nathdwara School
2. B. किशनगढ़ शैली / Kishangarh School
3. C. देवगढ़ शैली / Devgarh School
4. D. अलवर शैली / Alwar School

The period of the south-west monsoon season in Rajasthan remains

1. A. मई से सितम्बर / May to September
2. B. जून से अक्टूबर / June to October
3. C. जून से सितम्बर / June to September
4. D. जुलाई से अक्टूबर / July to October

राजस्थान रा प्रसिद्ध संत धन्ना भगत कठै रा हा?

1. A. आसापुर (धूनापुर)
2. B. देवली (उदयपुर)
3. C. धुवन (टोंक)
4. D. नागौर (झालावाड़)

Which is the main dance of Girasia Tribe?

1. A. वालर नृत्य / Valar dance
2. B. घूडला नृत्य / Ghudla dance
3. C. गैर नृत्य / Gair dance
4. D. गवरी नृत्य / Gavri dance

Godwar Basin is a part of which broad physiographic division of Rajasthan?

1. A. पूर्वी मैदान / Eastern Plain
2. B. थार / पश्चिमी मरुस्थल / Thar / Western Desert
3. C. हाड़ौती पठार / Hadauti Plateau
4. D. उत्तरी अरावली / Northern Aravali

Jankilal Bhand is a famous artist of which art?

1. A. स्वांग / Swang
2. B. फड़ / Fad
3. C. तमाशा / Tamasha
4. D. ख्याल / Khayal

According to the Prashasnik Prativedan 2021-22 by the Department of Forest, Rajasthan, the district in the state where lowest forest area in percentage (as percentage of the total geographical area of the corresponding district) is reported in

1. A. चूरू / Churu
2. B. नागौर / Nagaur
3. C. जैसलमेर / Jaisalmer
4. D. जोधपुर / Jodhpur

Who founded the 'Samp Sabha'?

1. A. मोतीलाल तेजावत / Motilal Tejawat
2. B. राव गोपालसिंह / Rao Gopalsingh
3. C. गोविंद गुरु / Govind Guru
4. D. रूपाजी / Rupaji

नीलकंठ खंतर री शैनी है?

1. A. शहीदी
2. B. फकीरी
3. C. पैसारी
4. D. मामली

The integration of Rajasthan in 1956 A.D. was achieved with the merger of the territories of

1. A. आबू, देलवाड़ा, कोटा / Abu, Delwara, Kota
2. B. आबू, कोटा / Abu, Kota
3. C. आबू, झालावाड़ / Abu, Jhalawar
4. D. आबू, देलवाड़ा, अजमेर / Abu, Delwara, Ajmer

Which one of the following is the highest mountain peak in Aravali range?

1. A. सेर / Ser
2. B. तारागढ़ / Taragarh
3. C. अचलगढ़ / Achalgarh
4. D. रघुनाथगढ़ / Raghunathgarh

Amar Sagar is located in ___ district.

1. A. जोधपुर / Jodhpur
2. B. जैसलमेर / Jaisalmer
3. C. जयपुर / Jaipur
4. D. उदयपुर / Udaipur

'Dholidoob' is related to which saint of Rajasthan?

1. A. संत चरणदास / Saint Charandas
2. B. संत पीपा / Saint Peepa
3. C. संत रामचरण / Saint Ramcharan
4. D. संत लालदास / Saint Laldas

Who built the Varaha temple of Abar?

1. A. नरवाहन / Narvahan
2. B. खुम्माण-तृतीय / Kumman-III
3. C. अल्लट / Allat
4. D. कालभोज / Kalbhoja

Which district has second highest Sahariya population according to 2011 Census?

1. A. बारां / Baran
2. B. झालावाड़ / Jhalawar
3. C. कोटा / Kota
4. D. बूंदी / Bundi

On which part of the body is the ornament 'Timaniya' worn?

1. A. नाक / Nose
2. B. गर्दन / Neck
3. C. कान / Ear
4. D. सिर / Head

Shikar folk dance is related to which tribe?

1. A. सहरिया / Sahariya
2. B. गरासिया / Garasiya
3. C. मीना / Mina
4. D. कथौड़ी / Kathodi

राजस्थानी भाषा से कैसी उपन्यास कुणसो मानी जावै?

1. A. कनक सुंदर
2. B. आभै पटकी
3. C. ए गौरी किण पीव री
4. D. धोरा रो धोरी

Under whose direction was the Balathal Civilization excavated?

1. A. वी.एन. मिश्र / V.N. Misra
2. B. बी.बी. लाल / B.B. Lal
3. C. आर.सी. अग्रवाल / R.C. Agrawal
4. D. अमलानंद घोष / Amlanand Ghosh

Who was the father of Jaipur foot?

1. A. डॉ. पी.के. सेठी / Dr. P.K. Sethi
2. B. डॉ. वी.सी. राय / Dr. V.C. Roy
3. C. डॉ. अशोक पंगणड़िया / Dr. Ashok Pangadiya
4. D. डॉ. आर.आर. धारकर / Dr. R.R. Dharkar

Which petroleum production centre is not located in Barmer - Sanchore Basin?

1. A. शक्ति / Shakti
2. B. कामेश्वरी / Kameshwari
3. C. तुकाराम / Tukaram
4. D. सादेवाला / Sadewala

What is the share of Rajasthan in Bhakra-Nangal multipurpose river project?

1. A. 15.2 %
2. B. 17.5 %
3. C. 22.2 %
4. D. 23.3 %

रानी लक्ष्मीकुमारी चूंडावत री रचना नौ है?

1. A. मांझल रात
2. B. रै रे पंचक्या बात
3. C. ईडारौ रौ रात
4. D. धरती रो धोरो

Which Airport is not operated by Airport Authority of India?

1. A. जयपुर / Jaipur
2. B. डबोक / Dabok
3. C. किशनगढ़ / Kishangarh
4. D. जोधपुर / Jodhpur

गंगानगर – हनुमानगढ़ क्षेत्र री लोक बोली रो नांव है –

1. A. बागड़ी
2. B. बानगी
3. C. शेखावाटी
4. D. गोडवाडी

Who was the founder of Chauhan dynasty of Jalore?

1. A. कान्हड़देव / Kanhadadev
2. B. कीर्तिपाल / Kirtipal
3. C. रतन सिंह / Ratan Singh
4. D. हमीरदेव / Hamirdev

The B.P.R.L. Petroleum mining site is

1. A. सादेवाला / Sadewala
2. B. भाग्यम / Bhagyam
3. C. चिन्नेवाला / Chinnewala
4. D. डांडेवाला / Dandewala

As per the Census 2011, the district in Rajasthan having second highest population density in the state, is

1. A. भरतपुर / Bharatpur
2. B. कोटा / Kota
3. C. अलवर / Alwar
4. D. दौसा / Dausa

Where the famous tourist destination 'Jaswant Thada' is located?

1. A. कोटा / Kota
2. B. जोधपुर / Jodhpur
3. C. पाली / Pali
4. D. उदयपुर / Udaipur

Which programme started in 1983 in Girwa and Jhadaul panchayat samitis of Udaipur?

1. A. मत्स्यपालन (पिसीकल्चर) / Pisciculture
2. B. अंगूर की खेती (विटिकल्चर) / Viticulture
3. C. रेशमकीट-पालन (सेरीकल्चर) / Sericulture
4. D. बागवानी (हॉर्टिकल्चर) / Horticulture

Who among the following players is not associated with Hammer Throw sports?

1. A. अंजनि कुमार / Anjani Kumar
2. B. मन्जु बाला / Manju Bala
3. C. नीरज बलोदा / Neeraj Baloda
4. D. नितेश पूनिया / Nitesh Poonia

Click plan is to develop technical skills by providing computer training to the students of which class?

1. A. कक्षा 1 से 10 तक / Class 1 to 10
2. B. कक्षा 6 से 10 तक / Class 6 to 10
3. C. कक्षा 6 से 12 तक / Class 6 to 12
4. D. कक्षा 4 से 12 तक / Class 4 to 12

In which year Rajasthan RTE rules were notified?

1. A. 2009
2. B. 2010
3. C. 2011
4. D. 2012

Swadhar Greh Yojana is related to which one of the following departments?

1. A. यू.आई.डी.ए.आई. / UIDAI
2. B. महिला एवं बाल विकास विभाग / Department of women and child development
3. C. एम.एस.एम.ई. तथा निर्यात प्रोत्साहन विभाग / Department of MSME and export promotion
4. D. जनजातीय मामलों का विभाग / Department of Tribal Affairs

The School Management Committee shall have at least ___ meeting/s in every ___ month/s.

1. A. 1, 3
2. B. 2, 1
3. C. 3, 3
4. D. 5, 1

In which city of Rajasthan was the Mega Job Fair organized from 4th to 5th January, 2023?

1. A. अलवर / Alwar
2. B. भरतपुर / Bharatpur
3. C. उदयपुर / Udaipur
4. D. जयपुर / Jaipur

Under the twenty point programme - 2006, how many items are being monitored at the state level?

1. A. 15
2. B. 14
3. C. 13
4. D. 17

The nodal department of the Mukhyamantri Balika Sambal Yojana is

1. A. चिकित्सा एवं स्वास्थ्य विभाग / Department of Medical and Health
2. B. प्रारंभिक शिक्षा विभाग / Department of Elementary Education
3. C. सामाजिक न्याय एवं अधिकारिता विभाग / Department of Social Justice and Empowerment
4. D. माध्यमिक शिक्षा विभाग / Department of Secondary Education

Recently S.C. proposed to launch a project on the lines of 'Project Tiger' to save which endangered species?

1. A. हिम तेंदुआ / Snow Leopard
2. B. कश्मीरी लाल हिरण / Kashmiri Red Stag
3. C. गोडावण / Great Indian Bustard
4. D. एक सींगवाला गैंडा / One horned Rhinoceros

On 2nd October, 2022 ___ people were awarded the Gandhi Sadbhavna Samman.

1. A. 4
2. B. 5
3. C. 9
4. D. 10

Which of the following is Doordarshan's education television channel?

1. A. गुरुकुल / Gurukul
2. B. ज्ञान दर्शन / Gyan Darshan
3. C. ज्ञान भारती / Gyan Bharti
4. D. विद्या / Vidya

Who appoints the chairman and members of Rajasthan Public Service Commission?

1. A. मुख्य मंत्री द्वारा / Chief Minister
2. B. प्रधान मंत्री द्वारा / Prime Minister
3. C. राज्यपाल द्वारा / Governor
4. D. राज्य मंत्रिमंडल द्वारा / State Ministry

Which of the following is not correctly matched? (Lake – District)

1. A. डायबलाब – बांसवाड़ा / Diablab – Banswara
2. B. बालसमन्द – जोधपुर / Balsamand – Jodhpur
3. C. दूध-तलाई – उदयपुर / Doodh-Talai – Udaipur
4. D. तालाब-ए-शाही – बूंदी / Talab-E-Shahi – Bundi

In 2022, ___ years of Pradhanmantri Awas Yojana - Urban were completed.

1. A. 4
2. B. 5
3. C. 6
4. D. 7

Number of Bal Sabha to be organized in a month is

1. A. 1
2. B. 2
3. C. 4
4. D. 5

Maruvidhi Ratnakar is

1. A. राजस्थान स्टेट ज्युडिशियल अकादमी का एक ई-न्यूजलेटर / an E-Newsletter of Rajasthan State Judicial Academy
2. B. राजस्थान में दिये जाने वाले एक साहित्यिक पुरस्कार का नाम / a name of literary award given in Rajasthan
3. C. राजस्थान विधानसभा का एक ई-जर्नल / an E-Journal of Rajasthan Legislative Assembly
4. D. बाड़मेर के एक तेल क्षेत्र का नाम / a name of Barmer oil field

State Remote Sensing Application Center is situated at

1. A. कोटा / Kota
2. B. माउंट-आबू / Mount Abu
3. C. जयपुर / Jaipur
4. D. जोधपुर / Jodhpur

Which folk diety was from Bhundel?

1. A. रामदेवजी / Ramdevji
2. B. हड़भूजी / Harbhuji
3. C. धन्नाजी / Dhannaji
4. D. मल्लीनाथजी / Mallinathji

Match the following — (a) Arid Forest Research Institute (b) Central Institute for Arid Horticulture (c) Maize Research Centre (d) Central Sheep and Wool Research Institute with (i) Tonk (ii) Jodhpur (iii) Banswara (iv) Bikaner. Choose the correct code:

1. A. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
2. B. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
3. C. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
4. D. a-iv, b-ii, c-iii, d-i

How many parts does Rajasthan RTE rules 2011 have?

1. A. 8
2. B. 10
3. C. 12
4. D. 14

On 3rd November, 2022 ___ was appointed as DGP, Rajasthan Police.

1. A. एम.एल. लाठर / M.L. Lathar
2. B. उमेश मिश्रा / Umesh Mishra
3. C. धर्मेंद्र राठौड़ / Dharmendra Rathore
4. D. रवि दत्त गौड़ / Ravi Dutt Gaur

In which year was the Second National Education Policy announced?

1. A. 1968
2. B. 1982
3. C. 1986
4. D. 1992

Strategic Business Unit and Profit Centre Lignite of Rajasthan State Mines and Minerals Limited (RSMML) is established at

1. A. उदयपुर / Udaipur
2. B. बीकानेर / Bikaner
3. C. जोधपुर / Jodhpur
4. D. जयपुर / Jaipur

When was the RKSMBK (Rajasthan Ke Shiksa Main Badlaav Kadam) app launched by the Rajasthan Government?

1. A. 14 अगस्त 2022 / 14th August 2022
2. B. 21 अगस्त 2022 / 21st August 2022
3. C. 14 सितम्बर 2022 / 14th September 2022
4. D. 05 सितम्बर 2022 / 05th September 2022

Who among the following has been appointed the 40th Chief Justice of the Rajasthan High Court?

1. A. धनंजय वाई. चंद्रचूड़ / Dhananjaya Y. Chandrachud
2. B. मणिंद्र मोहन श्रीवास्तव / Manindra Mohan Shrivastava
3. C. पंकज मित्तल / Pankaj Mithal
4. D. उदय उमेश ललित / Uday Umesh Lalit

बालसाहित्यविधाव्यवस्थायेषु मुख्यतया प्रयुक्तः अस्ति –

1. A. सादीरीति:, ओजगुण:
2. B. पाञ्चालीरीति:, माधुर्यगुण:
3. C. गौडीरीति:, ओजगुण:
4. D. वैदर्भीरीति:, प्रसादगुण:

(काव्यविधा/ग्रन्थः) — सही विकल्पः

1. A. वैषयिकपरिचयः
2. B. रघुवंशम्
3. C. सिद्धान्तकौमुदी
4. D. किरातार्जुनीयम्

'पिता पुत्र से लेख करता है' इति वाक्यस्य संस्कृतानुवादोऽस्ति –

1. A. पिता पुत्रः लिखति।
2. B. पिता पुत्रेण लिखति।
3. C. पिता पुत्राय लिखति।
4. D. पिता पुत्रे लिखति।

अग्रलिखितेषु अव्ययपदाङ्कितं वाक्यमस्ति –

1. A. अहं अत्र चालयामि।
2. B. सहसा निर्णयः न करणीय:।
3. C. अद्य रामायणकथां आगच्छत:।
4. D. सः लघु-उपवनं कृतवान्।

(वर्णवर्गः सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. घ, र, ल, च
2. B. अ, इ, उ, ऋ
3. C. श, ष, स, ह
4. D. ए, ओ, ऐ, औ

अग्रलिखितेषु महाभाष्यकारानुसारम् अस्ति –

1. A. प्रतिज्ञानौन्यपरम्परा
2. B. अधिगतकम्
3. C. इतरकम्यम्
4. D. अधिकैकानटकम्

'परीक्षा' इत्यत्र उपसर्गः अस्ति –

1. A. परि
2. B. परी
3. C. प्र
4. D. परा

(पदार्थः सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. नारकम्
2. B. अङ्गम्
3. C. ब्रह्मणम्
4. D. प्रस्तरम्

'चोढुम्' इत्यत्र प्रकृतिप्रत्ययौ स्तः –

1. A. चढ् + अन्
2. B. चोढ् + उन्
3. C. चढ् + तुमुन्
4. D. चढ् + घञ्

'गुरु को प्रणाम' इत्यस्य संस्कृतानुवादः भवति –

1. A. गुरुं नमः
2. B. गुरो नमः
3. C. गुरवे नमः
4. D. गुरुणा नमः

(काव्योक्तिः) इयम् उक्तिः अस्ति –

1. A. कालिदासस्य
2. B. माघस्य
3. C. भारवेः
4. D. बाणस्य

रघुवंशमहाकाव्यस्य कस्मिन् सर्गे रघोः दिग्विजयवर्णनम् विभाण्यते?

1. A. प्रथमसर्गे
2. B. पञ्चमसर्गे
3. C. षष्ठसर्गे
4. D. चतुर्थसर्गे

'आदिकाव्यम्' अस्ति –

1. A. रामायणम्
2. B. भगवद्गीता
3. C. वैदिकसाहित्यम्
4. D. महाभारतम्

(अलंकारसम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. शुद्धरामार्गः
2. B. मिश्रमार्गः
3. C. पदार्थमार्गः
4. D. मुग्धमयमार्गः

'आदिकाव्यम्' इति नाम्ना विख्यातम् अस्ति –

1. A. श्रीमद्भागवतम्
2. B. महाभारतम्
3. C. बृहत्संहिता
4. D. रघुवंशम्

अग्रलिखितेषु शुद्धवाक्यं विद्यते –

1. A. ज्ञानेन्द्रेण न शुभम्।
2. B. क्षमया विना न धनम्।
3. C. धारेण अधिकः युक्तं सत्यम्।
4. D. हरिः आत्मने अधिवसति।

(अलंकारसम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. उपमया
2. B. अभया
3. C. सन्धिना
4. D. विपर्ययेण

महाभारतस्य प्रणेता कः?

1. A. जैमिनिः
2. B. बादरायणः
3. C. वैशम्पायनः
4. D. कृष्णद्वैपायनः

(कविसम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. भासः
2. B. कालिदासः
3. C. श्रीहर्षः
4. D. भारविः

(महाभारतपर्व सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. महाभारते भीष्मपर्वणि
2. B. महाभारते सभापर्वणि
3. C. महाभारते विराटपर्वणि
4. D. महाभारते आदिपर्वणि

अग्रलिखितेषु शुद्धं वाक्यं विद्यते –

1. A. ग्रामात् आराद् न अस्ति।
2. B. ग्रामेण आराद् न अस्ति।
3. C. ग्रामे आराद् न अस्ति।
4. D. ग्रामाय आराद् न अस्ति।

(उद्धरणसन्दर्भ सम्बन्धी प्रश्नः) — कस्य सन्दर्भे?

1. A. मनुस्मृतेः सन्दर्भे
2. B. रामायणस्य सन्दर्भे
3. C. महाभारतस्य सन्दर्भे
4. D. महाभाष्यस्य सन्दर्भे

(कारक/विभक्ति सम्बन्धी प्रश्नः) — अत्र विभक्तिः एषितव्या –

1. A. द्वितीयविभक्तिः
2. B. पञ्चमीविभक्तिः
3. C. षष्ठीविभक्तिः
4. D. सप्तमीविभक्तिः

(ग्रन्थसम्बन्धी प्रश्नः) — कस्मिन् कथ्यते?

1. A. वैदिकसाहित्ये
2. B. रामायणे
3. C. महाभारते
4. D. भगवद्गीतायाम्

(नाट्य/प्रकरण सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. शतवादगौडवादे
2. B. सक्तज्ञानद्वये
3. C. मार्गविकोडने
4. D. यात्रास्तवनलेखने

महाकविमाघस्य (निवासभूमिः) आसीत् –

1. A. माघे
2. B. काश्मीरः
3. C. उज्जयिनी
4. D. श्रीमालनगरम्

महाकविकालिदासस्य (कृती) स्तः –

1. A. ऋतुसंहारम्, मेघदूतम्
2. B. कुमारसम्भवम्, रघुवंशम्
3. C. मालविकाग्निमित्रम्, विक्रमोर्वशीयम्
4. D. अभिज्ञानशाकुन्तलम्, उत्तररामचरितम्

(प्रणेता सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. पतञ्जलिः
2. B. भासः
3. C. भारविः
4. D. कौत्सः

'परतन्त्रम्' इति उपपद-व्यवस्थायाः प्रत्ययसम्बन्धी प्रश्नः

1. A. नैसर्गिकसम्बन्धिनम्
2. B. सन्धिकर्तृसम्बन्धिनम्
3. C. त्रिमासाधिकसम्बन्धिनम्
4. D. गणधर्मेण

वाल्मीकिरामायणस्य कति (संस्करणानि) प्रचलितानि सन्ति?

1. A. 3
2. B. 6
3. C. 7
4. D. 5

(पदसिद्धि सम्बन्धी प्रश्नः) — 'न' इति रूपं केन?

1. A. 'आत्मन्' इत्यनेन
2. B. 'आत्मने' इत्यनेन
3. C. 'आत्मानम्' इत्यनेन
4. D. 'आत्मकाद्' इत्यनेन

'गेयः' इति पदे प्रकृति-प्रत्ययः अस्ति –

1. A. गै + ण्यत्
2. B. गै + यत्
3. C. गे + यत्
4. D. गो + घञ्

'द्विवचनम्' इत्यत्र समासोऽस्ति –

1. A. अव्ययीभावः
2. B. तत्पुरुषः
3. C. बहुव्रीहिः
4. D. द्विगुः

'मातृकः' इति पदस्य सन्धिविच्छेदोऽस्ति –

1. A. मा + तृकः
2. B. मातृ + कः
3. C. मातु + कः
4. D. मौ + तृकः

'यत्र-यत्र धूमः तत्र-तत्र अग्निः' वाक्येऽस्मिन् अव्ययपदानि सन्ति –

1. A. यत्र-यत्र, तत्र-तत्र
2. B. यत्र-यत्र धूमः
3. C. तत्र-तत्र अग्निः
4. D. धूमः, अग्निः

अव्ययानां निर्माणे धातुयोगे प्रत्ययः भवति –

1. A. क्तवतु
2. B. ल्युट्
3. C. अनीयर्
4. D. तृच्

'नदी' शब्दस्य द्वितीयाबहुवचने रूपं भवति –

1. A. नामः
2. B. नदी
3. C. नदीः
4. D. नदीन्

'एध्' धातोः (लकारे) उत्तमपुरुष-एकवचनस्य रूपमस्ति –

1. A. ऐधे
2. B. ऐधेय
3. C. एधे
4. D. एधेय

(समासविषयक प्रश्नः) — अत्र समासोऽस्ति –

1. A. द्विगुसमासः
2. B. बहुव्रीहिसमासः
3. C. अव्ययीभावः
4. D. द्वन्द्वसमासः

'भव' इति पदं कस्मिन् लकारे भवति –

1. A. विधिलिङ्ग्
2. B. लङ्लकारे
3. C. लुटि
4. D. लोट्लकारे

(प्रत्यय सम्बन्धी प्रश्नः) — अत्र प्रत्ययः अस्ति –

1. A. क्त्वा
2. B. शानच्
3. C. ल्युट्
4. D. क्तवतु

(रेखाङ्कितपदार्थ सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. निषेधः
2. B. विधिः
3. C. पर्यायः
4. D. समुच्चयः

अधोऽङ्कितेषु अशुद्धं वाक्यमस्ति –

1. A. विना परिश्रमेण न सुखम्।
2. B. विना परिश्रमात् न सुखम्।
3. C. विना परिश्रमं न सुखम्।
4. D. विना परिश्रमस्य न सुखम्।

(उच्चारणस्थान सम्बन्धी प्रश्नः) — स्थानमस्ति –

1. A. कण्ठतालु
2. B. कण्ठोष्ठम्
3. C. कण्ठः
4. D. दन्तोष्ठम्

'सर्वेभ्यः' इति पदस्य सन्धिविच्छेदोऽस्ति –

1. A. सर्व + भ्यः
2. B. सर्वा + भ्यः
3. C. सर्वे + भ्यः
4. D. सर्वः + भ्यः

तत्र एकस्याः क्रियायाः अनन्तरम् अपरा क्रिया लक्ष्यते तत्र विभक्तिः स्यात् –

1. A. द्वितीया
2. B. चतुर्थी
3. C. पञ्चमी
4. D. सप्तमी

'चावल से भात पकाता है' इति वाक्यस्य संस्कृतानुवादोऽस्ति –

1. A. ओदनात् तण्डुलात् पचति।
2. B. तण्डुलैः ओदनं पचति।
3. C. तण्डुलात् ओदनं पचति।
4. D. तण्डुलेन ओदनानि पचति।

'हसी च हसौ च' इति –

1. A. हसरसौ
2. B. हसौ
3. C. हसीरसौ
4. D. हसौरसौ

(सन्धि/प्रत्यय सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. प्रिया
2. B. प्रिये
3. C. यन्त्रया
4. D. अंगया

(प्रत्यय सम्बन्धी प्रश्नः) — पदे प्रत्ययो भवति –

1. A. मयट्
2. B. अण्
3. C. तमप्
4. D. इति

'हरौ रतौ' इत्यत्र सन्धिः भवति –

1. A. प्रकृतिभावः
2. B. गुणसन्धिः
3. C. अयादिसन्धिः
4. D. वृद्धिसन्धिः

(उच्चारणस्थान सम्बन्धी प्रश्नः) — स्थानम् –

1. A. दन्तोष्ठम्
2. B. कण्ठोष्ठम्
3. C. कण्ठतालु
4. D. जिह्वामूलम्

(प्रत्यय/रूप सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. चयने
2. B. भयेन
3. C. भयाय
4. D. भयेषु

(पदसिद्धि सम्बन्धी प्रश्नः) — सही विकल्पः

1. A. हसनम्
2. B. हस्
3. C. अदेव गुरुः
4. D. गुरि परत्वम्

'प्रवायते' इत्यत्र उपसर्गः अस्ति –

1. A. प्र
2. B. प्रति
3. C. प्रा
4. D. परि

'महान्तं समुद्रः' इत्यत्र समासोऽस्ति –

1. A. सगुरुः
2. B. गुणाश्रयः
3. C. महान् समुद्रः
4. D. समग्रम्

'रमणाः' इति शब्दरूपं कस्मात् विभक्तेः सिद्ध्यति –

1. A. द्वितीया-पुल्लिंगे
2. B. तृतीया-नपुंसके
3. C. चतुर्थी-पुल्लिंगे
4. D. पञ्चमी-स्त्रीलिंगे

'वारिणः' इति शब्दः सिद्ध्यति –

1. A. प्रथमा-द्वितीया-एकवचने
2. B. द्वितीया-तृतीया-एकवचने
3. C. चतुर्थी-पञ्चमी-एकवचने
4. D. पञ्चमी-षष्ठी-एकवचने

'एधे' इति धातुरूपम् –

1. A. लट्लकारे मध्यमपुरुषस्य
2. B. लोट्लकारे उत्तमपुरुषस्य
3. C. लङ्लकारे उत्तमपुरुषस्य
4. D. लोट्लकारे मध्यमपुरुषस्य

'राजा दुर्जन पर कोप करता है' इति वाक्यस्य संस्कृतानुवादोऽस्ति –

1. A. नृपः दुर्जनेषु क्रुध्यति।
2. B. नृपः दुर्जनं क्रुध्यति।
3. C. नृपः दुर्जनेन क्रुध्यति।
4. D. नृपः दुर्जनाय क्रुध्यति।

शिक्षायाः उद्देश्यम् किं स्यात्?

1. A. शिक्षासमाप्तेः अनन्तरं धनोपार्जनम्
2. B. छात्राणां भाषणैकं योग्यतायाः विकासः
3. C. छात्राणां समग्रः विकासः
4. D. बालकानां सम्पूर्णः विकासः

भाषा शिक्षणस्य उद्देश्यम् किं भवति?

1. A. व्यवहारपरिज्ञानम्
2. B. ज्ञानप्राप्तिः
3. C. बुद्धि विकासः
4. D. धनोपार्जनम्

संस्कृत शिक्षणे (पाठसमूहप्रत्ययनम्) इत्युक्तिः कस्य विधेः कृते कथ्यते?

1. A. पाठायन विधिः
2. B. सूत्र विधिः
3. C. भाषा संसर्ग विधिः
4. D. पाठ्यपुस्तक विधिः

निम्नलिखितेषु संस्कृतमाध्यमे दृश्य-श्रव्यसाधनं किमस्ति?

1. A. दृश्यश्रव्यम्
2. B. चलचित्रम्
3. C. श्यामपट्टः
4. D. एतानि सर्वाणि

भाषाशिक्षणे (हृदयेन सम्बद्धः) शिक्षण-सिद्धान्तः अस्ति –

1. A. अभ्यासस्य सिद्धान्तः
2. B. रुचेः सिद्धान्तः
3. C. स्वाभाविकतायाः सिद्धान्तः
4. D. प्रयुक्तेः सिद्धान्तः

(शिक्षकगुण सम्बन्धी प्रश्नः) — शिक्षके कस्य अभावः वर्तते?

1. A. नैतिक मूल्यानाम् अभावः
2. B. शिक्षण अभिप्रायाणाम् अभावः
3. C. कार्यकरणस्य क्षमतायाः अभावः
4. D. व्यावसायिक नैतिकतायाः अभावः

विद्यार्थिषु नैतिक मूल्याः कथम् उत्पन्नाः कर्तुम् शक्यन्ते?

1. A. ग्रन्थानां स्मरणं लघुविचारेण वर्णनाद्वा
2. B. कथानां नैतिक मूल्यैः व्याख्यानं तथा
3. C. पाठ्यक्रमेण सह सहगामी क्रियाः कारयित्वा
4. D. महापुरुषाणां चरितानां स्वाध्यायं प्रेरयित्वा

बालकेषु अभिव्यक्तिकौशलः केन विधिना न भवति?

1. A. कथाकथन विधिना
2. B. भाषण विधिना
3. C. कथनापन विधिना
4. D. वाद-विवाद विधिना

(मूल्यांकन सम्बन्धी प्रश्नः) — इयं का परीक्षा कथ्यते?

1. A. रचनात्मक परीक्षा
2. B. योगात्मक परीक्षा
3. C. निदानात्मक परीक्षा
4. D. समयात्मक परीक्षा

'पाठ्यवस्तु समायोजनम्' इति प्रयोगस्य अभिप्रायः अस्ति?

1. A. कठिनबिन्दु अनुगृहीते प्रदत्त सूचनानुगृहं प्रस्तुतीकरणम्
2. B. रौचिन अनुप्रवेशेषु सूचना संकलनम्
3. C. विभिन्न अनुपूर्वेषु बालयोः परस्पर सम्बद्धता दृष्टिगृहं प्रयोगः
4. D. कथानवस्तुगृहं अनुप्रवेदनम्

Match List-I (a. Pyknic, b. Aesthetic, c. Athletic, d. Dysplastic) with List-II (1. stocky, broad chested, popular; 2. weak, tall, sensitive and thin; 3. strong, muscular; 4. mixed type) and select the correct code:

1. A. a-2, b-3, c-4, d-1
2. B. a-3, b-2, c-4, d-1
3. C. a-1, b-2, c-3, d-4
4. D. a-4, b-3, c-2, d-1

To measure intelligence of children, who prepared first intelligence scale?

1. A. हॉवर्ड गार्डनर / Howard Gardner
2. B. लुइस थर्स्टन / Louis Thrustone
3. C. अल्फ्रेड बिने / Alfred Binet
4. D. चार्ल्स स्पीयरमैन / Charles Spearman

Who developed 'Sociometry' for personality measurement?

1. A. मोरेनो / Moreno
2. B. मॉर्गन / Morgan
3. C. वुडवर्थ / Woodworth
4. D. गाल्टन / Galton

Which of the following is incorrect with reference to adjustment?

1. A. यह संतुलन प्रदान करता है। / It provides balance.
2. B. यह समस्या का समाधान करता है। / It solves the problem.
3. C. यह निरंतर चलने वाली प्रक्रिया नहीं है। / It is not a continuous process.
4. D. समायोजन की अनुपस्थिति में व्यक्ति तनाव, संघर्ष तथा चिंताओं से घिरा रहता है। / In the absence of adjustment one is surrounded by tension, struggle and anxiety.

'Psychology' word origin by ___ language.

1. A. लैटिन भाषा से / Latin
2. B. स्पैनिश भाषा से / Spanish
3. C. अंग्रेजी भाषा से / English
4. D. ग्रीक भाषा से / Greek

'The Backward Child' book is written by

1. A. सिरिल बर्ट / Cyril Burt
2. B. क्रो और क्रो / Crow and Crow
3. C. स्कोनैल / Schonell
4. D. स्टोनेस / Stones

'Army Alpha Test' is an example of

1. A. शाब्दिक वैयक्तिक बुद्धि परीक्षण / Verbal individual intelligence test
2. B. शाब्दिक सामूहिक बुद्धि परीक्षण / Verbal group intelligence test
3. C. अशाब्दिक वैयक्तिक बुद्धि परीक्षण / Non-verbal individual intelligence test
4. D. अशाब्दिक सामूहिक बुद्धि परीक्षण / Non-verbal group intelligence test

Which one of the following statements is not related to the nature of educational psychology?

1. A. यह एक व्यवहारपरक विज्ञान है। / It is a behavioural science.
2. B. यह एक सामाजिक विज्ञान है। / It is a social science.
3. C. यह एक धनात्मक विज्ञान है। / It is a positive science.
4. D. यह एक मानकीय विज्ञान है। / It is a normative science.

What is called using the unconscious mind to reduce stress?

1. A. रक्षात्मक युक्तियाँ / Defensive mechanism
2. B. अवधान प्राप्ति / Attaining attention
3. C. प्रत्यक्ष बाधा निवारण / Direct barrier prevention
4. D. लक्ष्यों का विश्लेषण / Goals analysis

'Heinz's Dilemma' is related to which of the following theory?

1. A. फ्रॉयड के मनोलैंगिक विकास के सिद्धांत से / Freud's theory of Psycho-sexual development
2. B. कोहलबर्ग के नैतिक विकास के सिद्धांत से / Kohlberg's theory of Moral development
3. C. चोमस्की के भाषिक विकास के सिद्धांत से / Chomsky's theory of language development
4. D. वायगोत्स्की के सामाजिक-सांस्कृतिक विकास के सिद्धांत से / Vygotsky's theory of social culture development

Why is a firewall used in a computer?

1. A. ऑथेंटिकेशन / Authentication
2. B. डेटा ट्रान्समीशन / Data transmission
3. C. मॉनिटरिंग / Monitoring
4. D. सिक्योरिटी / Security

Which of the following is disadvantage of open source software?

1. A. यह कस्टमाइज किया जा सकता है। / It is customizable.
2. B. उच्च गुणवत्ता का सॉफ्टवेयर है। / High quality software.
3. C. यह फ्री है। / It is free.
4. D. इसमें त्रुटि हो सकती है क्योंकि इसे गंभीरता से जाँचा नहीं जाता। / Might have bugs as it is not tested critically.

Which of the following is decentralized digital currency?

1. A. यूरो / Euro
2. B. आर बी आई डिजिटल मुद्रा / RBI digital currency
3. C. बिटकॉइन / Bitcoin
4. D. डिजिटल डॉलर / Digital dollar

Which of the following medium access control technique is used for bus/tree?

1. A. टोकन रिंग / token ring
2. B. मैक (MAC) / MAC
3. C. सी एस एम ए (CSMA) / CSMA
4. D. टोकन बस (token bus) / token bus

Which person started the virtual reality?

1. A. जेरोन लैनियर (Jaron Lanier) / Jaron Lanier
2. B. जेरोन लानर (Jaron Laner) / Jaron Laner
3. C. मार्क ट्वैन (Mark Twain) / Mark Twain
4. D. मार्क-प्रथम (Mark-I) / Mark-I